Het is een leuke wedstrijd aan het worden: wie schrijft het meest transparante jaarverslag? Wie is het allerallereerlijkst over zijn inkomsten en uitgaven en vermeldt als kers op de slagroom ook nog het salaris van de directeur? Goede doelen kunnen er zelfs een prijs mee winnen: de Transparantprijs, in 2010 gewonnen door Natuurmonumenten.

Innovatief en interactie
In de categorie Innovatief kreeg War Child de trofee. De jury roemde het jaarverslag om zijn interactiviteit: de lezer kiest zelf op welke manier hij het verslag wil lezen. “In twee muisklikken bij het salaris van de directeur”, zegt War Child trots. En zo moet het, volgens staatssecretaris Rinnooy Kan die de prijs uitreikte. Donateurs willen steeds meer weten: “Het trust me heeft plaatsgemaakt voor show me.”

Transparantie is positief
Ook in het bedrijfsleven is transparant een modewoord geworden. “Niemand weet wat ermee bedoeld wordt, maar het klinkt positief en je moet er dus vóór zijn. Transparantie is fijn”, schrijft Margot Scheltema in het FD (25/11/10). Zij deed onderzoek naar de jaarverslagen van de raad van commissarissen van zestig beursgenoteerde bedrijven die geschreven moeten worden volgens de Corporate Governance Code, de ‘Code-Frijns’.

Zelfevaluatie
Gewoon de regels naleven is moeilijk, concludeert Scheltema. Het eenvoudigweg opnemen van de verplichte informatie, zoals de persoonsgegevens van de commissarissen, scoort weliswaar hoog, maar niet eens 100 procent. Wordt het iets ingewikkelder, dan laten veel bedrijven het erbij zitten.

Zo vraagt de Code naar de zelfevaluatie van de raad van commissarissen: niet alleen dát er geëvalueerd is (ja, dat deed 95 procent) maar ook de wijze waaróp. Het gemiddelde zakt dan meteen naar 60 procent. Wat zou de lezer nog meer willen weten? Wel: natuurlijk de uitkomsten van die zelfevaluatie, daarover durft nog maar 20 procent iets op te schrijven.”

Volgens Scheltema gaat het niet om de plicht van de informatieverschaffer, maar om het recht van de ontvanger om informatie te krijgen.

Weet wat je lezer wil weten
Dat is ook de insteek van de Transparantieprijs voor Goede Doelen. Op hun website staan tien Transparantie-tips die zeker niet alleen nuttig zijn voor charitatieve clubjes. We geven alvast de eerste vijf, kijk hier verder.

1.    Zorg voor een rode draad in het jaarverslag.

2.    Weet wie de lezers zijn van het verslag.

3.    Maak de toegevoegde waarde van de eigen organisatie duidelijk.

4.    Neem een samenvatting van het profiel van de organisatie en resultaten op.

5.    Werk met concrete voorbeelden van behaalde resultaten.